Karta DiLO, co daje i kto wystawia kartę onkologiczną
W skrócie
Karta DiLO, czyli karta diagnostyki i leczenia onkologicznego, uprawnia do diagnostyki i leczenia onkologicznego bez skierowania. Wydaje ją lekarz rodzinny, specjalista, lekarz szpitalny albo lekarz w programie zdrowotnym, gdy stwierdzi podejrzenie nowotworu złośliwego. Termin 7 tygodni na diagnostykę nie stoi już w ustawie, tylko w rozporządzeniu koszykowym, i biegnie od dnia wpisania na listę oczekujących, a nie od dnia wystawienia karty.
Niżej pokazujemy, co karta daje naprawdę i z jakiego przepisu, gdzie po zmianach z 2023 roku stoją jej terminy, oraz ile faktycznie czeka się w poradniach i na oddziałach onkologicznych według danych, które NFZ publikuje.
SPRAWDZONE W TREŚCI AKTÓW, 29 SIERPNIA 2026
Terminów karty DiLO nie ma już w ustawie i to zmienia, czego można się domagać
Poradniki powtarzają, że karta daje ustawowe 28 dni na diagnostykę wstępną i 21 dni na pogłębioną. Sprawdziliśmy to w tekstach czterech aktów. Tych terminów nie ma tam, gdzie wszyscy ich szukają.
W tekście jednolitym ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej artykuł 32a ma dziś trzy ustępy. Ustępy od czwartego do osiemnastego, w których stały dawne terminy pakietu onkologicznego, są uchylone co do jednego, a artykuł 32b jest uchylony w całości. Fraza „7 tygodni” nie występuje w tej ustawie ani razu. Samą kartę przeniesiono do artykułu 39 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, ale jej rozdział szósty opisuje wyłącznie uprawnienia i treść karty i również nie zawiera żadnego terminu.
Terminy istnieją, tylko w innym miejscu i w innej roli. Siedem tygodni na diagnostykę onkologiczną stoi w rozporządzeniu koszykowym o świadczeniach gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, w paragrafie 6a punkt 4, jako obowiązek świadczeniodawcy. Strona szpitalna, czyli 14 dni na ustalenie planu leczenia i jego podjęcie oraz 28 dni w przypadkach, w których rozpoznanie da się postawić dopiero w wyniku zabiegu, stoi w rozporządzeniu o leczeniu szpitalnym, jako warunek, który ośrodek wiodący ma spełniać.
Praktyczna różnica jest duża. Termin zapisany jako warunek udzielania świadczenia gwarantowanego obowiązuje placówkę wobec Funduszu i przekłada się na rozliczenie kontraktu. Nie jest natomiast prawem podmiotowym pacjenta z własną procedurą odwoławczą. Dlatego rozmowa o przekroczonym terminie to rozmowa z koordynatorem i z oddziałem wojewódzkim NFZ, a nie wniosek, który gdzieś się składa.
Jest jeszcze druga rzecz, o której nie mówi żaden poradnik, a wynika wprost z brzmienia obu rozporządzeń: zegar rusza od dnia wpisania na listę oczekujących, nie od dnia wystawienia karty. Tygodnie spędzone na szukaniu ośrodka, który kartę przyjmie, w ogóle się do tego terminu nie liczą. To najczęstszy powód poczucia, że „termin nie działa”.
| Termin | Czego dotyczy | Od czego biegnie | Podstawa |
|---|---|---|---|
| 7 tygodni | Realizacja całej diagnostyki onkologicznej w poradni specjalistycznej. | Od dnia wpisania się na listę oczekujących, a nie od dnia wystawienia karty. | par. 6a pkt 4 rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych z zakresu AOS |
| 14 dni | Ustalenie planu leczenia przez zespół wielodyscyplinarny i podjęcie leczenia w szpitalu. | Od dnia umieszczenia na szpitalnej liście oczekujących. | par. 4a ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia o leczeniu szpitalnym |
| 28 dni | Zabieg diagnostyczno-leczniczy i plan leczenia, gdy rozpoznanie da się postawić dopiero w wyniku zabiegu. | Od dnia umieszczenia na szpitalnej liście oczekujących. | par. 4a ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia o leczeniu szpitalnym |
| brak terminu | Czas od wystawienia karty do znalezienia placówki, która wpisze Cię na listę. | Ten odcinek nie jest objęty żadnym terminem i nie liczy się do powyższych. | wniosek z brzmienia obu rozporządzeń |
Podstawa: art. 20 ust. 12 do 14 i art. 32a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461), art. 39 i 40 ustawy z 9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (Dz.U. 2024 poz. 1208), par. 6a rozporządzenia Ministra Zdrowia z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (t.j. Dz.U. 2016 poz. 357 z późn. zm.) oraz par. 4a rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (t.j. Dz.U. 2023 poz. 870).
CZTERY UPRAWNIENIA, KAŻDE Z KONKRETNEGO PRZEPISU
Karta DiLO co daje pacjentowi
Wokół tej karty narosło sporo obietnic, których w żadnym akcie nie ma. To są te, które są, wraz z artykułem, z którego wynikają.
Diagnostyka i leczenie bez skierowania
Z kartą wchodzisz w diagnostykę onkologiczną bez skierowania do poradni specjalistycznej, a po potwierdzeniu nowotworu w leczenie onkologiczne bez skierowania do szpitala. To jedyne uprawnienie karty zapisane wprost w ustawie i najmocniejsze z całej czwórki, bo omija dwa punkty, w których zwykle traci się najwięcej tygodni.
Podstawa: art. 32a ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach
Miejsce na odrębnej liście oczekujących
Placówka prowadzi dla pacjentów objętych diagnostyką i leczeniem onkologicznym osobną listę oczekujących, a o kolejności decydują kryteria opisane w ustawie: stan zdrowia, rokowanie, choroby współistniejące i ryzyko niepełnosprawności. Do tej listy nie stosuje się ogólnego rozporządzenia o kryteriach medycznych, które porządkuje zwykłe kolejki.
Podstawa: art. 20 ust. 12 pkt 1 oraz ust. 13 ustawy o świadczeniach
Bezpłatna kopia całej dokumentacji medycznej
Placówka ma obowiązek sporządzić i wydać Ci nieodpłatnie kopię dokumentacji dotyczącej diagnostyki i leczenia onkologicznego, i nie wolno jej pobrać za to opłaty, którą normalnie dopuszcza ustawa o prawach pacjenta. Kopia staje się załącznikiem do karty. W praktyce to właśnie ona pozwala zmienić ośrodek bez powtarzania badań.
Podstawa: art. 40 ust. 1 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej
Koordynator z imienia, z telefonem i adresem e-mail
Ustawa wymienia dane koordynatora wśród obowiązkowej treści karty: imię i nazwisko, służbowy numer telefonu i służbowy adres poczty elektronicznej. To nie jest dobra praktyka ośrodka, tylko element karty. Jeśli tych danych na Twojej karcie nie ma, masz konkretną podstawę, żeby o nie poprosić.
Podstawa: art. 40 ust. 4 pkt 5 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej
Czego karta nie daje: gwarancji wizyty w konkretnym dniu, pierwszeństwa przed innymi pacjentami onkologicznymi ani prawa wyboru ośrodka poza zwykłymi zasadami. Kolejność na liście onkologicznej wynika ze stanu zdrowia i rokowania, więc dwie osoby z kartą wystawioną tego samego dnia mogą dostać zupełnie różne terminy i to jest zgodne z ustawą.
Jest też wyjątek przedmiotowy, o którym warto wiedzieć od razu: przepisów o karcie nie stosuje się do nowotworów skóry, z jednym wyłączeniem. Czerniak skóry jest kartą objęty. Ta sama zasada dotyczy odrębnej listy oczekujących.
POMIAR WŁASNY NA DANYCH NFZ
Ile się czeka z kartą DiLO i czego nie da się zmierzyć
Odrębna lista onkologiczna istnieje w ustawie, ale nie jest publikowana. Sprawdziliśmy to wprost w słowniku świadczeń NFZ, więc zamiast obiecywać, pokazujemy najbliższą uczciwą miarę.
Wykaz kolejek NFZ opiera się na słowniku świadczeń pod adresem api.nfz.gov.pl. Odpytaliśmy go 29 sierpnia 2026 o pozycje zawierające DILO oraz SZYBKĄ TERAPIĘ. Oba zapytania zwróciły zero pozycji, podczas gdy kontrolne zapytanie o ONKOLOG zwróciło trzynaście. Endpoint działa, listy DiLO w nim nie ma. Ustawa każe placówkom prowadzić ją odrębnie, ale nie każe jej publikować osobno od pozostałych.
To, co jest publikowane, mierzymy w całym kraju. W wykazie stoi 235 poradni onkologicznych w 65 miastach, a na ich listach czeka 19 100 osób. Mediana czasu oczekiwania wynosi 20 dni, czyli mieści się w siedmiotygodniowym terminie z rozporządzenia. Ale to jest tylko połowa zdania.
Druga połowa jest taka: co dziesiąta poradnia z tego zestawienia podaje 90 dni lub więcej, czyli powyżej progu z rozporządzenia, a najdłuższy pojedynczy odczyt to 364 dni. Jednocześnie 25 poradni raportuje zero dni, czyli przyjęcie w zasadzie od ręki. Sama mediana brzmi uspokajająco i byłaby półprawdą. Rozrzut jest tu ważniejszy niż średnia i to on decyduje, czy warto szukać innego ośrodka.
| Miejsce | Czego dotyczy | Placówek w pomiarze | Mediana |
|---|---|---|---|
| Poradnia onkologiczna | Wizyta ambulatoryjna: konsultacja, kwalifikacja, prowadzenie leczenia bez pobytu w szpitalu. | 235 | 20 dni |
| Oddział Onkologiczny | Planowe przyjęcie na oddział: leczenie systemowe, hospitalizacja onkologiczna. | 47 | 10 dni |
| Oddział Chirurgii Onkologicznej | Planowe przyjęcie na oddział zabiegowy: operacyjne usunięcie zmiany nowotworowej. | 59 | 20 dni |
Zestawienie jest pouczające samo w sobie: na planowe przyjęcie na oddział onkologiczny czeka się według mediany krócej niż na wizytę w poradni. To nie jest błąd odczytu. Do szpitala trafia się już po kwalifikacji, a wąskim gardłem całej ścieżki jest wcześniejszy etap ambulatoryjny, czyli dokładnie ten, do którego karta daje wejście bez skierowania. Aktualne terminy w swoim mieście sprawdzisz w kolejkach NFZ według specjalizacji i miasta, a lekarzy z tej dziedziny znajdziesz na liście onkologów.
Źródło pomiaru: api.nfz.gov.pl/app-itl-api, świadczenie „ŚWIADCZENIA Z ZAKRESU ONKOLOGII” oraz oddziały onkologiczne i chirurgii onkologicznej. Mediana, nie średnia, bo pojedyncze placówki raportują terminy rzędu kilkuset dni i zawyżają każdą średnią. Synchronizacja rusza codziennie, a pełny obieg całego wykazu trwa kilka tygodni.
GDZIE FIZYCZNIE JEST KARTA NA KAŻDYM ETAPIE
Droga karty DiLO od gabinetu do lekarza rodzinnego
To jest pytanie, które pada zwykle po wyjściu z gabinetu, gdy karta jest już w ręku. Odpowiedź nie jest oczywista, bo karty w większości przypadków nie nosi się przy sobie.
-
01
Lekarz stwierdza podejrzenie i wydaje kartę
Kartę wydaje lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, lekarz udzielający ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych, lekarz szpitalny albo lekarz udzielający świadczeń w programie zdrowotnym. Krąg jest więc szerszy niż sam lekarz rodzinny, choć to od niego zaczyna się najczęściej. Karta dostaje unikalny numer przydzielony placówce przez NFZ i tego numeru można użyć tylko raz.
Podstawa: art. 39 ust. 2, 5 i 6 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej
-
02
Zostawiasz kartę w placówce, która prowadzi diagnostykę
Kartę zostawia się u świadczeniodawcy, u którego będzie udzielane świadczenie. To zaskakuje wielu pacjentów, bo karta wygląda jak dokument do noszenia przy sobie. Dopiero w tym momencie placówka wpisuje Cię na listę oczekujących i dopiero od tego dnia zaczyna biec termin siedmiu tygodni.
Podstawa: art. 39 ust. 3 ustawy o KSO oraz par. 6a pkt 4 rozporządzenia o AOS
-
03
Gdy zmieniasz ośrodek, karta wraca do Ciebie razem z dokumentacją
Jeżeli trzeba zmienić placówkę, karta jest wydawana pacjentowi z powrotem, a kopia dokumentacji medycznej stanowi jej załącznik i jest bezpłatna. To jest realna dźwignia: z kompletem wyników i kartą w ręku można szukać ośrodka z krótszą kolejką, zamiast czekać w jednym miejscu i zaczynać badania od zera w drugim.
Podstawa: art. 39 ust. 4 oraz art. 40 ust. 1 ustawy o KSO
-
04
Na koniec drogi karta trafia do Twojego lekarza rodzinnego
Gdy diagnostyka nie wykaże nowotworu albo gdy leczenie się zakończy, kartę zostawia się u tego świadczeniodawcy, a on przekazuje ją wraz z kopią dokumentacji lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej wskazanemu przez Ciebie w deklaracji wyboru. Karta zostaje dołączona do dokumentacji medycznej i tam kończy swoją drogę.
Podstawa: art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej
Jeżeli karta ma dopiero powstać, a nie masz swojego lekarza, zacznij od lekarza rodzinnego w swoim mieście, bo to on wystawia je najczęściej i to do niego karta ostatecznie wraca. Zasady całej podstawowej opieki zdrowotnej opisujemy osobno, podobnie jak listę specjalistów, do których dostaniesz się bez skierowania także bez karty. Uprawnienia lekarza, który kartę wystawił, sprawdzisz w wyszukiwarce lekarza po numerze prawa wykonywania zawodu, który jest obowiązkowym elementem treści karty.
CO ZROBIĆ, GDY TERMIN NIE JEST DOTRZYMANY
Z kim rozmawiać i czego się domagać po przekroczeniu terminu
Skoro termin obowiązuje placówkę, a nie jest prawem podmiotowym pacjenta, droga jest inna niż przy odwołaniu od decyzji. Za to jest krótsza.
Zacznij od koordynatora
Jego imię, nazwisko, telefon służbowy i służbowy adres e-mail są obowiązkową treścią karty. To jedyna osoba w systemie, której zadaniem jest pilnowanie terminów Twojej ścieżki.
Poproś o kopię dokumentacji
Placówka ma obowiązek wydać ją nieodpłatnie i stanowi ona załącznik do karty. Bez niej zmiana ośrodka oznacza powtarzanie badań, czyli utratę tych samych tygodni po raz drugi.
Rozważ zmianę ośrodka
Przy zmianie świadczeniodawcy karta wraca do Ciebie. Z kartą i kompletem wyników szukasz placówki z krótszą kolejką, zamiast czekać w miejscu, w którym akurat utknąłeś.
Zgłoś sprawę do oddziału NFZ
Termin jest warunkiem realizacji świadczenia gwarantowanego, więc jego niedotrzymanie jest sprawą między placówką a Funduszem. Zgłoszenie do oddziału wojewódzkiego trafia tam, gdzie ma skutek.
Sprawdź, czy zegar w ogóle ruszył
Termin biegnie od wpisania na listę oczekujących. Jeśli placówka nie wpisała Cię na listę, tylko odesłała z kartą, siedem tygodni jeszcze się nie zaczęło i to jest pierwsza rzecz do ustalenia.
Porównaj terminy przed wyborem
Rozrzut między poradniami sięga kilkuset dni, a dane są jawne. Wybór ośrodka na podstawie opublikowanej kolejki bywa skuteczniejszy niż interwencja po fakcie.
Gdy potrzebna jest szybka konsultacja poza ścieżką onkologiczną, a nie chcesz czekać, zebraliśmy zasady odpłatności w tekście o wizycie prywatnej u lekarza. W stanie nagłym właściwym miejscem jest szpitalny oddział ratunkowy, a poza godzinami pracy przychodni nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Jeżeli choroba prowadzi do trwałego ograniczenia sprawności, osobno opisujemy orzeczenie o niepełnosprawności, a po zakończonym leczeniu bywa aktualne skierowanie do sanatorium.
PYTANIA
Najczęstsze pytania o kartę DiLO
- Karta DiLO co to jest?
- Karta diagnostyki i leczenia onkologicznego to dokument, który uprawnia do diagnostyki onkologicznej i leczenia onkologicznego bez skierowania. Wydaje ją lekarz, który stwierdził podejrzenie nowotworu złośliwego lub miejscowo złośliwego. Od 2023 roku karta jest uregulowana w art. 39 ustawy o Krajowej Sieci Onkologicznej, a nie, jak wcześniej, w ustawie o świadczeniach.
- Karta DiLO kto wystawia?
- Kartę wydaje lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, lekarz udzielający ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych, lekarz udzielający świadczeń szpitalnych albo lekarz udzielający świadczeń w ramach programu zdrowotnego. Krąg jest więc szerszy niż sam lekarz rodzinny. Warunkiem jest stwierdzenie podejrzenia nowotworu złośliwego lub miejscowo złośliwego, a nie sam niepokój pacjenta.
- Karta DiLO co daje?
- Daje cztery rzeczy zapisane w przepisach: wejście w diagnostykę i leczenie onkologiczne bez skierowania, miejsce na odrębnej liście oczekujących prowadzonej tylko dla pacjentów onkologicznych, bezpłatną kopię całej dokumentacji medycznej oraz koordynatora, którego imię, telefon służbowy i adres e-mail są obowiązkową treścią karty. Nie daje natomiast gwarancji wizyty w konkretnym terminie.
- Ile się czeka z kartą DiLO?
- Przepis nakłada na poradnię obowiązek zrealizowania całej diagnostyki onkologicznej w terminie nie dłuższym niż 7 tygodni, ale liczonym od dnia wpisania na listę oczekujących, a nie od dnia wystawienia karty. W praktyce rozrzut jest duży: w 235 poradniach onkologicznych mediana czasu oczekiwania wynosi 20 dni, a co dziesiąta podaje 90 dni lub więcej.
- Karta DiLO dla kogo?
- Dla osoby, u której lekarz stwierdził podejrzenie nowotworu złośliwego lub miejscowo złośliwego, oraz dla osoby, u której taki nowotwór już rozpoznano w diagnostyce, w szpitalu albo w programie zdrowotnym. Jest jeden wyraźny wyjątek: przepisów o karcie nie stosuje się do nowotworów skóry, z wyjątkiem czerniaka skóry, który jest kartą objęty.
- Karta DiLO i co dalej?
- Kartę zostawia się w placówce, która ma prowadzić diagnostykę, i to jest moment wpisania na listę oczekujących. Przy zmianie ośrodka karta wraca do pacjenta razem z bezpłatną kopią dokumentacji. Po zakończeniu leczenia albo po wykluczeniu nowotworu placówka przekazuje kartę lekarzowi podstawowej opieki zdrowotnej wskazanemu w deklaracji wyboru.
- Czy karta DiLO naprawdę pozwala ominąć kolejkę do lekarza?
- Nie omija kolejki, tylko przenosi Cię na inną. Placówka prowadzi dla pacjentów onkologicznych odrębną listę oczekujących, na której kolejność wynika ze stanu zdrowia i rokowania, a nie z daty zgłoszenia. Karta znosi natomiast wymóg skierowania, więc realnie oszczędza etap zdobywania skierowania do poradni i do szpitala.
- Czy kolejkę z kartą DiLO można sprawdzić w wykazie kolejek NFZ?
- Nie. Odrębna lista onkologiczna istnieje w ustawie, ale nie jest publikowana osobno. Sprawdziliśmy to wprost w słowniku świadczeń NFZ: zapytania o DILO i o SZYBKĄ TERAPIĘ zwracają zero pozycji, przy kontrolnym zapytaniu o ONKOLOG zwracającym trzynaście. Najbliższa dostępna miara to opublikowane kolejki poradni i oddziałów onkologicznych.
SzukajLekarza nie jest Narodowym Funduszem Zdrowia ani z nim powiązany i nie wystawia kart diagnostyki i leczenia onkologicznego. Nie udzielamy porad medycznych i nie stawiamy diagnozy. Przy podejrzeniu nowotworu zgłoś się do lekarza. W nagłym przypadku zadzwoń pod numer 112.