Czy na SOR trzeba mieć skierowanie?

Nie. W stanach nagłych świadczenia zdrowotne są udzielane bez wymaganego skierowania, co wprost stanowi art. 60 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Na SOR można zgłosić się samodzielnie. Skierowanie jest potrzebne przy planowym przyjęciu do szpitala, ale takich przyjęć oddział ratunkowy w ogóle nie prowadzi.

Czym różni się izba przyjęć od SOR?

SOR zajmuje się wyłącznie stanami nagłego zagrożenia zdrowotnego i nie przyjmuje pacjentów kierowanych do szpitala w trybie planowym. Izba przyjęć obsługuje przyjęcia na oddziały, w tym te planowe ze skierowaniem, i działa w szpitalach, które SOR nie mają. SOR musi też spełniać znacznie ostrzejsze wymagania: segregację medyczną, obowiązkowe obszary, minimalną obsadę i całodobową diagnostykę.

Skąd wiadomo, ile osób czeka na SOR?

Dane o liczbie osób i czasie oczekiwania w oddziale ratunkowym są jawne. Pochodzą z systemu TOPSOR, którego administratorem jest Narodowy Fundusz Zdrowia, i podlegają udostępnieniu publicznemu, między innymi na stronie internetowej szpitala lub w jego Biuletynie Informacji Publicznej. Na miejscu ta sama informacja jest na wyświetlaczu zbiorczym w obszarze segregacji.

Czy na SOR można iść bez ubezpieczenia?

Tak. W stanie nagłym świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane niezwłocznie, a odmowa pomocy z powodu braku ubezpieczenia jest niedopuszczalna. Kwestia rozliczenia jest wtórna wobec obowiązku ratowania zdrowia i życia. Osoba nieubezpieczona może natomiast zostać obciążona kosztem świadczeń, które wykraczają poza stan nagły.

Czy SOR może odesłać pacjenta do przychodni?

Tak, i jest to przewidziane wprost w przepisach. Osoby, którym przydzielono kategorię pilności oznaczoną kolorem zielonym lub niebieskim, mogą zostać skierowane z oddziału do miejsc udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Szczegółowe zasady takiego kierowania szpital określa w regulaminie organizacyjnym i musi je podać do publicznej wiadomości.

Co to jest triage na SOR?

Triage, czyli segregacja medyczna, to ocena stanu zdrowia przeprowadzana zaraz po rejestracji, która ustala kolejność udzielania pomocy. Prowadzi ją pielęgniarka systemu, ratownik medyczny albo lekarz systemu, w razie potrzeby wykonując pomiar glukozy, pomiar temperatury i EKG. Wynikiem jest przydzielenie pacjenta do jednej z pięciu kategorii pilności oznaczonych kolorami.

Czy kategoria pilności może się zmienić w trakcie czekania?

Tak. W czasie oczekiwania pacjent pozostaje pod opieką personelu oddziału, a jego stan kliniczny jest oceniany nie rzadziej niż co 90 minut od pobrania biletu, z zapisem w dokumentacji medycznej. Jeżeli w trakcie czekania objawy się nasilają, należy zgłosić to od razu, bo ponowna ocena może zmienić przydzieloną kategorię.

Czy na SOR dają zwolnienie lekarskie?

Lekarz oddziału ratunkowego może wystawić zwolnienie, jeżeli wynika ono z leczonego właśnie stanu nagłego, ale SOR nie jest miejscem do załatwiania zwolnień, recept i zaświadczeń. To zadania lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a poza jego godzinami pracy nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.

Czy na SOR jest dentysta albo okulista?

Nie ma takiego wymogu. Rozporządzenie określa minimalną obsadę oddziału i wymaga stałej obecności co najmniej jednego lekarza systemu, a nie dyżuru konkretnych specjalistów. Ostry ból zęba czy nagły problem okulistyczny obsługują wyznaczone dyżury stomatologiczne i okulistyczne, których wykaz prowadzi wojewódzki oddział NFZ.

Jakie badania można zrobić na SOR?

Szpital, w którym działa oddział ratunkowy, ma zapewnić całodobowy i niezwłoczny dostęp do badań laboratoryjnych, USG, tomografii komputerowej oraz badań endoskopowych, w tym gastroskopii, rektoskopii, bronchoskopii i laryngoskopii. Na wyposażeniu przyłóżkowym oddziału są analizator parametrów krytycznych, zestaw RTG i przewoźny ultrasonograf. Rezonansu magnetycznego w tym wykazie nie ma.

Czy SOR dla dzieci to osobny oddział?

Nie zawsze. Osobny oddział ratunkowy dla dzieci działa w szpitalach dziecięcych, czyli tych, które udzielają świadczeń wyłącznie osobom do 18. roku życia. W szpitalu takim wymagane zaplecze to oddział chirurgii dziecięcej, oddział pediatrii oraz oddział anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci. W pozostałych szpitalach dziecko trafia na zwykły SOR.

Czy przyjazd karetką skraca czas oczekiwania na SOR?

Sam przyjazd karetką nie daje pierwszeństwa. Kolejność wyznacza kategoria pilności przydzielona w segregacji medycznej, a pacjent przywieziony przez zespół ratownictwa również jej podlega. Zespół pobiera za niego bilet. W praktyce osoby transportowane przez ratownictwo częściej mają kategorię czerwoną lub pomarańczową, ale wynika to z ich stanu, a nie ze sposobu dotarcia.

Szpitalny oddział ratunkowy (SOR): triage, czas oczekiwania i izba przyjęć

W skrócie

Szpitalny oddział ratunkowy przyjmuje wyłącznie osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i nie prowadzi przyjęć planowych. O kolejności decyduje nie godzina przyjścia, tylko kategoria pilności przydzielona w segregacji medycznej. Przepis wyznacza maksymalny czas do pierwszego kontaktu z lekarzem: czerwony natychmiast, pomarańczowy do 10 minut, żółty do 60 minut, zielony do 120 minut, niebieski do 240 minut. Pacjenci z kategorią zieloną i niebieską mogą zostać odesłani z SOR do podstawowej opieki zdrowotnej.

Niżej jest pełna tabela pięciu kategorii triage z przykładami, porównanie czterech miejsc, które ludzie ze sobą mylą (SOR, izba przyjęć, nocna i świąteczna opieka, przychodnia), przebieg wizyty krok po kroku oraz to, czego pacjent ma prawo się domagać w trakcie czekania.

Skierowanie na SOR: Nie jest potrzebne. W stanach nagłych świadczeń udziela się bez skierowania.
Przyjęcia planowe: SOR ich nie prowadzi. Ze skierowaniem do szpitala idziesz na izbę przyjęć.
Liczba oczekujących: Jawna. Szpital ma ją publikować, więc obłożenie sprawdzisz przed wyjazdem.
Zagrożenie życia: Nie szukaj lekarza w internecie. Dzwoń pod 112 albo 999.

Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026

01 Dopasowanie AI

Co Ci dolega?

Napisz zwykłymi słowami. Wskażemy specjalistę i lekarzy z rejestru.

Miasto (opcjonalnie)

Bez rejestracji. Zostały 3 z 3 darmowych dopasowań.

To nie jest porada medyczna. Nie stawiamy diagnozy i nie proponujemy leczenia. Kierujemy tylko do właściwej specjalizacji. W nagłym przypadku dzwoń pod 112 lub 999.

kategorii pilności w segregacji medycznej

240 min

najdłuższy dopuszczalny czas do lekarza (kolor niebieski)

90 min

co tyle najrzadziej ocenia się stan czekającego pacjenta

876

lekarzy medycyny ratunkowej w katalogu, w 273 miastach

03 TRIAGE

Ile się czeka na SOR

Odpowiedź brzmi: tyle, ile wynika z przydzielonego koloru. Kolejka na oddziale ratunkowym nie jest kolejką w potocznym sensie i nikt nie zostaje przepuszczony dlatego, że przyszedł wcześniej.

Zaraz po rejestracji przechodzisz segregację medyczną, po angielsku triage. Prowadzi ją pielęgniarka systemu, ratownik medyczny albo lekarz systemu, a polega ona na wywiadzie i ocenie stanu zdrowia, w razie potrzeby uzupełnionej pomiarem glukozy z krwi włośniczkowej, pomiarem temperatury i badaniem EKG. Wynikiem jest przypisanie do jednej z pięciu kategorii pilności oznaczonych kolorami.

Każdy kolor ma przypisany maksymalny czas oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem i to jest liczba, której szuka większość osób wpisujących w Google „sor ile się czeka”. Trzeba ją tylko czytać dosłownie: to czas do PIERWSZEGO kontaktu z lekarzem, a nie do wyjścia ze szpitala. Badania, konsultacje i obserwacja doliczają się do tego osobno i to one najczęściej odpowiadają za wielogodzinne pobyty.

Pięć kategorii pilności w segregacji medycznej na szpitalnym oddziale ratunkowym wraz z maksymalnym czasem oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem
Kategoria	Czas do lekarza	Co oznacza	Przykłady
Czerwony	Natychmiast	Bezpośrednie zagrożenie życia. Pacjent trafia od razu do obszaru resuscytacyjno-zabiegowego, z pominięciem kolejki.	Zatrzymanie krążenia, niedrożne drogi oddechowe, wstrząs, ciężki uraz wielonarządowy.
Pomarańczowy	do 10 minut	Stan bardzo pilny, który może się gwałtownie pogorszyć. Lekarz ma się zająć pacjentem w ciągu kwadransa.	Podejrzenie zawału lub udaru, silna duszność, zaburzenia świadomości, krwotok.
Żółty	do 60 minut	Stan pilny, ale stabilny. Wymaga oceny lekarskiej w ciągu godziny od segregacji.	Złamanie zamknięte, silny ból brzucha, odwodnienie, gorączka z ciężkim przebiegiem.
Zielony	do 120 minut	Stan mało pilny. Taki pacjent może zostać skierowany z SOR do podstawowej opieki zdrowotnej.	Niewielka rana wymagająca opatrunku, stłuczenie, infekcja bez objawów alarmowych.
Niebieski	do 240 minut	Stan, który nie wymaga pomocy oddziału ratunkowego. Tu również przepis wprost dopuszcza odesłanie do POZ.	Utrzymujące się od dni dolegliwości, prośba o receptę, skierowanie czy zaświadczenie.

Przykłady w ostatniej kolumnie są ilustracją, a nie regułą kwalifikacji. O kategorii decyduje osoba prowadząca segregację na podstawie całości obrazu klinicznego, i ta sama dolegliwość u dwóch osób może dostać różne kolory.

04 KWALIFIKACJA

Kiedy jechać na SOR, a kiedy nie

Oddział ratunkowy ma jedno zadanie: wstępną diagnostykę i podjęcie leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych. Wszystko poza tym należy gdzie indziej.

Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym definiuje stan nagłego zagrożenia zdrowotnego jako stan polegający na nagłym lub przewidywanym w krótkim czasie pojawieniu się objawów pogarszania zdrowia, którego bezpośrednim następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu, uszkodzenie ciała albo utrata życia, wymagający natychmiastowych medycznych czynności ratunkowych i leczenia. To jest cały test. Jeżeli Twoja sytuacja się w nim mieści, SOR jest właściwym miejscem i nie potrzebujesz skierowania.

Druga strona tej definicji jest równie ważna, choć rzadziej opisywana. Na oddziale ratunkowym nie odbywają się przyjęcia osób skierowanych na leczenie szpitalne w trybie planowym. Jeżeli masz skierowanie do szpitala z terminem, Twoją drogą jest izba przyjęć albo rejestracja oddziału, nie SOR.

Jedź na SOR

Ból w klatce piersiowej, zwłaszcza z dusznością, potami albo promieniowaniem do ramienia lub żuchwy.
Objawy udaru: opadnięcie kącika ust, osłabienie jednej strony ciała, nagłe zaburzenia mowy lub widzenia.
Nagła, silna duszność albo zaburzenia świadomości.
Krwotok, którego nie da się zatamować, oraz poważny uraz, w tym po wypadku komunikacyjnym.
Drgawki, ostry i narastający ból brzucha, podejrzenie zatrucia.
Nagły, bardzo silny ból głowy, opisywany jako najgorszy w życiu.

To nie jest sprawa na SOR

Przeziębienie, grypa, angina i inne infekcje bez objawów alarmowych.
Recepta na lek przewlekły, zwolnienie lekarskie, zaświadczenie, skierowanie.
Dolegliwość, która trwa od tygodni i nie zmieniła się w ostatnich dniach.
Kontynuacja leczenia rozpoczętego u specjalisty oraz kontrola po zabiegu.
Wyniki badań do omówienia i planowa diagnostyka.
Ból zęba bez objawów ogólnych: tym zajmują się wyznaczone dyżury stomatologiczne.

Jeśli nie masz pewności, po której stronie jesteś, opisz objaw w wyszukiwarce na górze strony. Podpowiemy specjalizację i pokażemy lekarzy w Twojej okolicy, a jeśli sprawa jest pilna, ale nie zagraża życiu, właściwym adresem jest zwykle nocna i świąteczna opieka zdrowotna.

05 RÓŻNICE

Izba przyjęć a SOR: czym się różnią

Cztery różne drzwi do systemu, które w potocznym języku zlewają się w jedno. Wybór właściwych to najprostszy sposób, żeby nie spędzić nocy na krześle.

Porównanie szpitalnego oddziału ratunkowego, izby przyjęć, nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej oraz przychodni POZ
Miejsce	Dla kogo	Skierowanie	Kiedy czynne	Uwagi
Szpitalny oddział ratunkowy (SOR)	Stan nagłego zagrożenia zdrowotnego	Nie jest potrzebne	Całą dobę, przez cały rok	Przyjmuje pacjentów przywiezionych przez ratownictwo i zgłaszających się samodzielnie. Nie przyjmuje osób skierowanych do szpitala w trybie planowym.
Izba przyjęć	Przyjęcia do szpitala, w tym planowe	Zwykle tak, przy przyjęciu planowym	Zależnie od szpitala	Działa w szpitalach, które nie mają SOR, i obsługuje przyjęcia na oddziały. To ona, a nie SOR, jest drogą pacjenta ze skierowaniem na leczenie szpitalne.
Nocna i świąteczna opieka zdrowotna	Nagłe zachorowanie poza godzinami pracy POZ	Nie jest potrzebne	Od 18:00 do 8:00 oraz całodobowo w dni wolne	Właściwe miejsce dla infekcji, zaostrzenia choroby przewlekłej czy bólu, który nie zagraża życiu. To tu najczęściej powinien trafić pacjent z kategorią zieloną.
Przychodnia POZ	Wszystko, co może poczekać do dnia roboczego	Nie jest potrzebne	Od poniedziałku do piątku, 8:00 do 18:00	Lekarz POZ przyjmuje w dniu zgłoszenia, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia, i nie prowadzi listy oczekujących. Recepty, zwolnienia i skierowania to jego zakres, nie SOR.

Najkrótsza możliwa różnica: SOR jest dla nagłych, izba przyjęć dla planowych. Oddział ratunkowy z definicji nie prowadzi przyjęć w trybie planowym, a izba przyjęć właśnie je obsługuje i działa przede wszystkim w szpitalach, które SOR-u nie mają. Wymagania stawiane obu miejscom też są nieporównywalne. SOR musi mieć wydzielone obszary (segregacji, resuscytacyjno-zabiegowy, wstępnej intensywnej terapii, terapii natychmiastowej, obserwacji i konsultacyjny), własne bezkolizyjne trakty komunikacyjne, stałą obecność co najmniej jednego lekarza systemu oraz całodobową diagnostykę obrazową i laboratoryjną.

Trzecia droga, o której ludzie zapominają najczęściej, to nocna i świąteczna opieka zdrowotna. Działa po 18:00 i w dni wolne, nie wymaga skierowania i obejmuje dokładnie te sytuacje, które na SOR-ze dostają kolor zielony. Czwarta to zwykła podstawowa opieka zdrowotna: lekarz POZ ma udzielić świadczenia w dniu zgłoszenia, jeżeli uzasadnia to stan zdrowia, i nie prowadzi list oczekujących.

06 PRZEBIEG

Jak wygląda wizyta na SOR krok po kroku

Sześć etapów, w kolejności, w jakiej opisuje je rozporządzenie. Warto je znać, bo połowa frustracji na oddziale ratunkowym bierze się z niewiedzy, co właściwie się dzieje.

Krok 1

Pobierasz bilet w automacie

Bilet ma indywidualny numer i godzinę przybycia do oddziału. Od tej godziny liczy się wszystko, co dzieje się dalej, więc to od niej zaczyna się także liczenie czasu do ponownej oceny stanu. Jeżeli przywiozła Cię karetka, bilet pobiera członek zespołu.
Krok 2

Rejestrujesz się na stanowisku rejestracji medycznej

To moment na dokument tożsamości i dane. Warto mieć przy sobie listę przyjmowanych leków oraz karty informacyjne z poprzednich hospitalizacji: to skraca wywiad i realnie wpływa na to, jak zostaniesz zakwalifikowany.
Krok 3

Przechodzisz segregację medyczną

Prowadzi ją pielęgniarka systemu, ratownik medyczny albo lekarz systemu. To wywiad i ocena stanu zdrowia, a w razie potrzeby także pomiar glukozy z krwi włośniczkowej, pomiar temperatury i EKG. Wynikiem jest jedna z pięciu kategorii pilności.
Krok 4

Dowiadujesz się, jaką masz kategorię i ile osób czeka

Osoba prowadząca segregację ma obowiązek poinformować Ciebie lub osobę Ci towarzyszącą o przydzielonej kategorii pilności oraz o liczbie osób i maksymalnym przewidywanym czasie oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem. Jeżeli tej informacji nie dostałeś, możesz o nią poprosić.
Krok 5

Czekasz, ale pod nadzorem

W czasie oczekiwania pozostajesz pod opieką pielęgniarki systemu, ratownika medycznego albo lekarza systemu, a Twój stan kliniczny jest oceniany nie rzadziej niż co 90 minut, licząc od pobrania biletu. Wynik każdej takiej oceny trafia do dokumentacji medycznej. Jeśli w trakcie czekania coś się pogarsza, zgłoś to od razu: kategoria pilności nie jest przypisana raz na zawsze.
Krok 6

Trafiasz do lekarza i do właściwego obszaru oddziału

SOR dzieli się na obszary: resuscytacyjno-zabiegowy, wstępnej intensywnej terapii, terapii natychmiastowej, obserwacji i konsultacyjny. Szpital z oddziałem ratunkowym ma zapewnić całodobowy dostęp do laboratorium, USG, tomografii komputerowej i badań endoskopowych, więc diagnostyka odbywa się na miejscu.

07 PRAWA

Czego możesz się domagać, czekając na SOR

To nie są uprzejmości, tylko obowiązki zapisane w przepisach. Najczęściej nikt o nich nie mówi, bo nikt o nie nie pyta.

Informacji o swojej kategorii

Osoba prowadząca segregację ma obowiązek poinformować pacjenta albo osobę mu towarzyszącą o przydzielonej kategorii pilności oraz o liczbie osób i maksymalnym przewidywanym czasie oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem. Jeżeli tego nie usłyszałeś, po prostu zapytaj.

Ponownej oceny co 90 minut

Czekając, pozostajesz pod opieką pielęgniarki systemu, ratownika medycznego albo lekarza systemu, a Twój stan kliniczny ma być oceniany nie rzadziej niż co 90 minut, licząc od pobrania biletu. Wynik każdej takiej oceny trafia do dokumentacji medycznej. Pogorszenie zgłaszaj natychmiast: kategoria może zostać zmieniona.

Jawnych danych o obłożeniu

Liczba oczekujących i czas oczekiwania pochodzą z systemu TOPSOR, którym administruje Narodowy Fundusz Zdrowia. Te dane podlegają udostępnieniu publicznemu, także na stronie internetowej szpitala lub w jego Biuletynie Informacji Publicznej, a na miejscu są pokazywane na wyświetlaczu zbiorczym w obszarze segregacji.

Warto zatrzymać się przy trzecim punkcie, bo jest praktyczny, a prawie nikt go nie wykorzystuje. Skoro dane o liczbie osób i czasie oczekiwania są jawne z mocy ustawy, to obłożenie oddziału można sprawdzić przed wyjazdem z domu. Nie każdy szpital publikuje je równie wygodnie, ale obowiązek jest, a między dwoma oddziałami w tym samym mieście różnica bywa kilkugodzinna.

Jest jeszcze czwarte uprawnienie, mniej znane od pozostałych. Zasady kierowania pacjentów z kategorią zieloną i niebieską do podstawowej opieki zdrowotnej szpital określa w swoim regulaminie organizacyjnym i musi je podać do publicznej wiadomości: na stronie internetowej oraz na tablicy ogłoszeń w obszarze segregacji. Jeżeli zostajesz odesłany, masz prawo zobaczyć regułę, na podstawie której to się dzieje.

08 ZMIANY

Co zmienia się na oddziałach ratunkowych w latach 2026 do 2028

Dwa terminy zapisane w przepisach przejściowych, z których jeden przesunięto w czerwcu 2026 roku.

Pierwszy termin to 31 grudnia 2026 roku. Do tego dnia każdy szpital prowadzący oddział ratunkowy ma zapewnić w jego lokalizacji miejsce udzielania świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Idea jest prosta: pacjent, który przychodzi na SOR z infekcją, ma trafić do właściwego okienka, zamiast zajmować miejsce w kolejce do oddziału ratunkowego. Od 2027 roku ta ścieżka ma być dostępna na miejscu, pod tym samym adresem.

Drugi termin dotyczy lądowiska. Rozporządzenie wymaga, żeby oddział ratunkowy miał całodobowe lotnisko albo lądowisko położone tak blisko, by dało się przyjąć pacjenta bez pośrednictwa karetki. Wymóg ten miał zacząć obowiązywać z końcem 2026 roku, ale rozporządzeniem z 15 czerwca 2026 roku minister zdrowia przesunął go na 31 grudnia 2028 roku. Praktyczny skutek dla pacjenta jest taki, że przez kolejne dwa lata część oddziałów nadal będzie odbierać pacjentów z lotniczego pogotowia przez transport naziemny, co wydłuża drogę o kilka minut.

Obie zmiany trzeba czytać razem z tym, jak działa obsada. Rozporządzenie wymaga, żeby liczba lekarzy na oddziale pozwalała dotrzymać czasów oczekiwania przypisanych do poszczególnych kategorii pilności, i żeby co najmniej jeden lekarz systemu przebywał stale w oddziale. Kiedy więc czas w kolorze żółtym rozciąga się z godziny do trzech, to nie jest luka w przepisie, tylko jego niedotrzymanie.

09 DZIECI

SOR dziecięcy: kiedy z dzieckiem na oddział ratunkowy

Osobny oddział ratunkowy dla dzieci działa w szpitalach dziecięcych, czyli w tych, które zgodnie ze swoim regulaminem organizacyjnym udzielają świadczeń wyłącznie osobom do 18. roku życia, oraz osobom starszym, jeśli jest to kontynuacja wcześniejszego leczenia. W takim szpitalu wymagane zaplecze to oddział chirurgii dziecięcej, oddział pediatrii oraz oddział anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci. W pozostałych szpitalach dziecko trafia na zwykły SOR i przechodzi tę samą segregację medyczną.

Zasada wyboru miejsca jest u dziecka taka sama jak u dorosłego, ale próg czujności jest niższy. Trudności w oddychaniu, drgawki, silne odwodnienie, zaburzenia świadomości, wysypka krwotoczna nieblednąca pod uciskiem, uraz głowy z utratą przytomności i gorączka u noworodka to sytuacje na oddział ratunkowy. Gorączka bez objawów alarmowych, katar, kaszel i biegunka bez odwodnienia to sprawa dla pediatry albo lekarza rodzinnego, a poza godzinami pracy przychodni dla nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.

Praktyczna uwaga na miejsce: zabierz książeczkę zdrowia dziecka albo informację o przebytych szczepieniach i o przyjmowanych lekach. Jeśli chcesz sprawdzić, co dziecko ma już za sobą, a czego jeszcze nie, pomoże kalendarz szczepień obowiązkowych. Przy segregacji medycznej to są konkretne informacje, które skracają wywiad.

10 PYTANIA

SOR: pytania, które padają najczęściej

Ile się czeka na SOR?: To zależy od kategorii pilności przydzielonej podczas segregacji medycznej, a nie od kolejności przyjścia. Przepis wyznacza maksymalny czas do pierwszego kontaktu z lekarzem: kolor czerwony oznacza kontakt natychmiastowy, pomarańczowy do 10 minut, żółty do 60 minut, zielony do 120 minut, a niebieski do 240 minut. To czas do pierwszego kontaktu, nie do zakończenia całej wizyty.
Czy na SOR trzeba mieć skierowanie?: Nie. W stanach nagłych świadczenia zdrowotne są udzielane bez wymaganego skierowania, co wprost stanowi art. 60 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Na SOR można zgłosić się samodzielnie. Skierowanie jest potrzebne przy planowym przyjęciu do szpitala, ale takich przyjęć oddział ratunkowy w ogóle nie prowadzi.
Czym różni się izba przyjęć od SOR?: SOR zajmuje się wyłącznie stanami nagłego zagrożenia zdrowotnego i nie przyjmuje pacjentów kierowanych do szpitala w trybie planowym. Izba przyjęć obsługuje przyjęcia na oddziały, w tym te planowe ze skierowaniem, i działa w szpitalach, które SOR nie mają. SOR musi też spełniać znacznie ostrzejsze wymagania: segregację medyczną, obowiązkowe obszary, minimalną obsadę i całodobową diagnostykę.
Skąd wiadomo, ile osób czeka na SOR?: Dane o liczbie osób i czasie oczekiwania w oddziale ratunkowym są jawne. Pochodzą z systemu TOPSOR, którego administratorem jest Narodowy Fundusz Zdrowia, i podlegają udostępnieniu publicznemu, między innymi na stronie internetowej szpitala lub w jego Biuletynie Informacji Publicznej. Na miejscu ta sama informacja jest na wyświetlaczu zbiorczym w obszarze segregacji.
Kiedy jechać na SOR?: Wtedy, gdy występuje stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, czyli nagłe pogorszenie zdrowia, którego następstwem może być poważne uszkodzenie funkcji organizmu, uszkodzenie ciała albo utrata życia. Ból w klatce piersiowej, objawy udaru, silna duszność, zaburzenia świadomości, krwotok i poważny uraz to sytuacje na SOR. Infekcja, zaostrzenie choroby przewlekłej czy potrzeba recepty to nie.
Czy na SOR można iść bez ubezpieczenia?: Tak. W stanie nagłym świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane niezwłocznie, a odmowa pomocy z powodu braku ubezpieczenia jest niedopuszczalna. Kwestia rozliczenia jest wtórna wobec obowiązku ratowania zdrowia i życia. Osoba nieubezpieczona może natomiast zostać obciążona kosztem świadczeń, które wykraczają poza stan nagły.
Czy SOR może odesłać pacjenta do przychodni?: Tak, i jest to przewidziane wprost w przepisach. Osoby, którym przydzielono kategorię pilności oznaczoną kolorem zielonym lub niebieskim, mogą zostać skierowane z oddziału do miejsc udzielania świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej. Szczegółowe zasady takiego kierowania szpital określa w regulaminie organizacyjnym i musi je podać do publicznej wiadomości.
Co to jest triage na SOR?: Triage, czyli segregacja medyczna, to ocena stanu zdrowia przeprowadzana zaraz po rejestracji, która ustala kolejność udzielania pomocy. Prowadzi ją pielęgniarka systemu, ratownik medyczny albo lekarz systemu, w razie potrzeby wykonując pomiar glukozy, pomiar temperatury i EKG. Wynikiem jest przydzielenie pacjenta do jednej z pięciu kategorii pilności oznaczonych kolorami.
Czy kategoria pilności może się zmienić w trakcie czekania?: Tak. W czasie oczekiwania pacjent pozostaje pod opieką personelu oddziału, a jego stan kliniczny jest oceniany nie rzadziej niż co 90 minut od pobrania biletu, z zapisem w dokumentacji medycznej. Jeżeli w trakcie czekania objawy się nasilają, należy zgłosić to od razu, bo ponowna ocena może zmienić przydzieloną kategorię.
Czy na SOR dają zwolnienie lekarskie?: Lekarz oddziału ratunkowego może wystawić zwolnienie, jeżeli wynika ono z leczonego właśnie stanu nagłego, ale SOR nie jest miejscem do załatwiania zwolnień, recept i zaświadczeń. To zadania lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, a poza jego godzinami pracy nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.
Czy na SOR jest dentysta albo okulista?: Nie ma takiego wymogu. Rozporządzenie określa minimalną obsadę oddziału i wymaga stałej obecności co najmniej jednego lekarza systemu, a nie dyżuru konkretnych specjalistów. Ostry ból zęba czy nagły problem okulistyczny obsługują wyznaczone dyżury stomatologiczne i okulistyczne, których wykaz prowadzi wojewódzki oddział NFZ.
Jakie badania można zrobić na SOR?: Szpital, w którym działa oddział ratunkowy, ma zapewnić całodobowy i niezwłoczny dostęp do badań laboratoryjnych, USG, tomografii komputerowej oraz badań endoskopowych, w tym gastroskopii, rektoskopii, bronchoskopii i laryngoskopii. Na wyposażeniu przyłóżkowym oddziału są analizator parametrów krytycznych, zestaw RTG i przewoźny ultrasonograf. Rezonansu magnetycznego w tym wykazie nie ma.
Czy SOR dla dzieci to osobny oddział?: Nie zawsze. Osobny oddział ratunkowy dla dzieci działa w szpitalach dziecięcych, czyli tych, które udzielają świadczeń wyłącznie osobom do 18. roku życia. W szpitalu takim wymagane zaplecze to oddział chirurgii dziecięcej, oddział pediatrii oraz oddział anestezjologii i intensywnej terapii dla dzieci. W pozostałych szpitalach dziecko trafia na zwykły SOR.
Czy przyjazd karetką skraca czas oczekiwania na SOR?: Sam przyjazd karetką nie daje pierwszeństwa. Kolejność wyznacza kategoria pilności przydzielona w segregacji medycznej, a pacjent przywieziony przez zespół ratownictwa również jej podlega. Zespół pobiera za niego bilet. W praktyce osoby transportowane przez ratownictwo częściej mają kategorię czerwoną lub pomarańczową, ale wynika to z ich stanu, a nie ze sposobu dotarcia.

11 DALEJ

Znajdź lekarza, zanim sprawa trafi na oddział ratunkowy

Większość wizyt na SOR-ze z kategorią zieloną i niebieską to sprawy, które lekarz podstawowej opieki zdrowotnej załatwiłby na miejscu, gdyby pacjent wiedział, gdzie iść. Dlatego przepis wprost dopuszcza odesłanie takiego pacjenta z oddziału ratunkowego do POZ. W katalogu jest 35 937 lekarzy rodzinnych z rejestru RPWDL, a także 876 lekarzy medycyny ratunkowej w 273 miastach.

Powiązane strony: godziny i zasady nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, zakres podstawowej opieki zdrowotnej, lista lekarzy przyjmujących bez skierowania, czasy oczekiwania na NFZ w 44 specjalizacjach oraz katalog lekarzy rodzinnych.

To nie jest porada medyczna. Opisujemy zasady organizacji oddziałów ratunkowych i prawa pacjenta wynikające z przepisów, a o kwalifikacji do kategorii pilności i o leczeniu decyduje personel medyczny na miejscu. W stanie zagrożenia życia dzwoń pod 112 albo 999.