Karta zdrowia sportowca: lekarz medycyny sportowej i badania sportowe dla dzieci
W skrócie
Karta zdrowia sportowca to dokument klubowy, w którym lekarz wpisuje orzeczenie o zdolności do uprawiania danego sportu. Wystawia je lekarz specjalista medycyny sportowej, a do 21 roku życia także lekarz po kursie wprowadzającym do tej specjalizacji. Do ukończenia 19 lat orzec może również lekarz rodzinny na podstawie bilansu zdrowia. Podstawową baterię siedmiu badań powtarza się co 12 miesięcy, a nie co 6. Dla dzieci i młodzieży do 21 roku życia oraz zawodników między 21 a 23 rokiem życia badania finansuje NFZ i od 17 września 2025 roku nie trzeba już do nich skierowania.
Niżej rozkładamy orzecznictwo sportowo-lekarskie na części, o które ludzie pytają naprawdę: kto może podpisać kartę, jakie dokładnie badania wchodzą w komplet, co ile miesięcy się je powtarza, kiedy potrzebne jest badanie kontrolne i komu należą się badania bezpłatnie. Każda reguła ma pod sobą paragraf, a nie zasłyszaną zasadę.
Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026
03 § 2 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ZDROWIA
Kto może wystawić orzeczenie do karty zdrowia sportowca
Najczęstsze nieporozumienie brzmi, że po orzeczenie zawsze trzeba jechać do poradni medycyny sportowej. Od 2019 roku nie zawsze.
Obowiązek bierze się z art. 37 ust. 1 ustawy o sporcie: zawodnik uczestniczący we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy musi mieć orzeczenie lekarskie o stanie zdrowia umożliwiającym bezpieczny udział. Kto konkretnie może je wydać, mówi już rozporządzenie Ministra Zdrowia, a ono w 2019 roku otworzyło drogę przez zwykłego lekarza rodzinnego. Dla rodzica dziecka poniżej 19 lat to zwykle najkrótsza ścieżka, bo bilans zdrowia i tak jest robiony.
| Kto orzeka | Dla kogo | Na jakiej podstawie | Przepis i uwagi |
|---|---|---|---|
| Lekarz specjalista medycyny sportowej | Każdy zawodnik, w każdym wieku | Pełne badanie wstępne albo okresowe | § 2 ust. 1 rozporządzenia. To jedyna ścieżka bez ograniczenia wiekowego. U zawodników z niepełnosprawnością orzeczenie może wydać także lekarz specjalista rehabilitacji medycznej. |
| Lekarz z certyfikatem kursu wprowadzającego do specjalizacji z medycyny sportowej | Do ukończenia 21 lat, a zawodnicy między 21 a 23 rokiem życia osobno | Pełne badanie wstępne albo okresowe | § 2 ust. 2. To nie jest specjalista medycyny sportowej, tylko lekarz po kursie wprowadzającym. W praktyce tak działa większość poradni przyszkolnych i klubowych. |
| Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) | Do ukończenia 19 lat | Bilans zdrowia i dokumentacja medyczna, którą już ma | § 2 ust. 3, dodany w 2019 roku. Nie robi osobnego kompletu badań sportowych: orzeka na podstawie profilaktycznego badania lekarskiego i Twojej kartoteki. |
| Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) | Między 19 a 23 rokiem życia | Sama posiadana dokumentacja medyczna | § 2 ust. 4. Tu nie ma już bilansu zdrowia, więc podstawą jest wyłącznie kartoteka. Jeśli lekarz uzna ją za niewystarczającą, wystawia skierowanie do medycyny sportowej. |
Ścieżka przez lekarza rodzinnego ma jeden bezpiecznik. Jeżeli lekarz POZ uzna, że zakres badań potrzebnych do rzetelnej oceny wykracza poza bilans zdrowia i posiadaną dokumentację, albo że po prostu jest to niezbędne, wystawia skierowanie do lekarza medycyny sportowej i to tam zapada rozstrzygnięcie. Nie jest więc tak, że rodzic wybiera sobie łatwiejszą drogę: wybiera ją lekarz, patrząc na dziecko i na dyscyplinę.
Jeśli szukasz konkretnego nazwiska, sprawdź lekarzy medycyny sportowej w katalogu albo najpierw lekarza rodzinnego w swoim mieście. Uprawnienia każdego lekarza możesz zweryfikować w rejestrze lekarzy po numerze prawa wykonywania zawodu.
04 § 3 UST. 1: PEŁNA LISTA, NIE SKRÓT
Jakie badania obejmuje karta zdrowia sportowca
Rozporządzenie wymienia dziewięć pozycji, ale nie wszystkie dotyczą każdego. Siedem robi się zawsze, dwie tylko w konkretnych dyscyplinach.
| Lp. | Badanie | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| 1 | Ogólne badanie lekarskie wraz z oceną stanu uzębienia i oceną ostrości wzroku tablicami Snellena | Zawsze |
| 2 | Badanie ortopedyczne | Zawsze |
| 3 | Elektrokardiogram 12-odprowadzeniowy z opisem | Zawsze |
| 4 | Pomiary antropometryczne | Zawsze |
| 5 | Morfologia krwi obwodowej wraz ze wzorem odsetkowym | Zawsze |
| 6 | Oznaczenie stężenia glukozy w surowicy krwi | Zawsze |
| 7 | Badanie ogólne moczu | Zawsze |
| 8 | Badanie spirometryczne | Tylko płetwonurkowanie |
| 9 | Konsultacja neurologiczna | Tylko sporty walki |
Badanie wstępne, czyli to pierwsze w życiu, obejmuje pozycje od 1 do 7. Spirometria dochodzi u osób, które zamierzają uprawiać płetwonurkowanie, a konsultacja neurologiczna u tych, którzy wybierają sporty walki. Poza tą listą lekarz może zlecić dodatkowe badania, jeżeli wynika to ze stanu zdrowia albo ze specyfiki współzawodnictwa, i to uprawnienie jest w przepisie wprost.
Warto zaplanować kolejność. Morfologia, glukoza i badanie moczu wymagają laboratorium i wyniku, EKG wymaga opisu, a lekarz orzeka dopiero, gdy ma komplet. W praktyce oznacza to dwie wizyty, a nie jedną, i o to najczęściej rozbija się termin przed początkiem sezonu.
05 § 4 UST. 3 I UST. 5
Co ile miesięcy powtarza się badania sportowo-lekarskie
Tu polski internet myli się najczęściej. Sześć miesięcy to nie jest rytm badań sportowych, tylko wąski wyjątek dla najmłodszych zawodników.
Rozporządzenie w ogóle nie mówi, na jak długo wydaje się orzeczenie. Mówi, co ile powtarza się poszczególne badania, a datę ważności wpisuje lekarz, biorąc pod uwagę stan zdrowia zawodnika i dyscyplinę. Dlatego dwie karty wystawione tego samego dnia dwóm dzieciom mogą mieć różne terminy i żadna z nich nie jest błędna.
| Co się powtarza | Jak często | U kogo | Przepis |
|---|---|---|---|
| Podstawowa bateria: badania nr 1 do 7 z tabeli wyżej | Co 12 miesięcy | Wszyscy zawodnicy | § 4 ust. 3 pkt 1. To jest właściwy rytm badań sportowo-lekarskich i to on decyduje, jak często realnie wracasz do lekarza. |
| Dodatkowo tylko badanie ogólne, ortopedyczne i pomiary antropometryczne | Co 6 miesięcy | Zawodnicy do ukończenia 16 lat, i tylko jeśli wymaga tego ich stan zdrowia albo specyfika współzawodnictwa | § 4 ust. 3 pkt 2. Warunkowe i wąskie. Stąd bierze się powtarzane wszędzie zdanie, że badania sportowe robi się co pół roku. |
| Spirometria | Co 24 miesiące | Zawodnicy uprawiający płetwonurkowanie | § 4 ust. 3 pkt 3 lit. a. |
| Konsultacja neurologiczna | Co 24 miesiące | Zawodnicy uprawiający sporty walki | § 4 ust. 3 pkt 3 lit. b. |
| Badanie kontrolne: badanie ogólne plus to, co wynika ze stanu zdrowia | Poza cyklem, po zdarzeniu | Zawodnicy, którzy doznali urazu, w tym urazu głowy, zmian przeciążeniowych, utraty przytomności albo porażki przez nokaut | § 4 ust. 5. Nie zastępuje badania okresowego i nie przesuwa jego terminu. |
Skąd wziął się mit półrocznej ważności. Przed nowelizacją z 2019 roku cykl badań był gęstszy, a poradnie przyzwyczaiły do niego całe pokolenie rodziców. Dziś w przepisie zostały trzy warunki naraz: sześć miesięcy dotyczy tylko badania ogólnego, ortopedycznego i pomiarów antropometrycznych, tylko u zawodników do ukończenia 16 lat i tylko wtedy, gdy wymaga tego ich stan zdrowia albo specyfika współzawodnictwa. Kto przepisze ten punkt bez trzech warunków, dostanie zdanie, które krąży po internecie.
Osobno stoi badanie kontrolne. Robi się je po urazie odniesionym podczas uprawiania sportu, w tym po urazie głowy, po zmianach przeciążeniowych, po utracie przytomności i po porażce przez nokaut. To badanie nie odnawia orzeczenia okresowego i nie przesuwa jego terminu: sprawdza, czy po zdarzeniu wolno wrócić do treningu.
06 KTO PŁACI I OD KIEDY BEZ SKIEROWANIA
Badania sportowe dla dzieci na NFZ i wizyta prywatna
Granica biegnie po wieku, a nie po dyscyplinie ani po poziomie zawodów. Do 21 roku życia, a u zawodników do 23, płaci NFZ.
| Aspekt | Na NFZ | Prywatnie |
|---|---|---|
| Kto ma prawo do badań ze środków publicznych | Dzieci i młodzież do ukończenia 21 lat oraz zawodnicy między 21 a 23 rokiem życia. | Każdy, bez względu na wiek. Dla zawodnika po 23 roku życia to w praktyce jedyna droga. |
| Czy potrzebne skierowanie | Nie. Od 17 września 2025 r. lekarz medycyny sportowej jest na ustawowej liście bez skierowania. | Nie było potrzebne nigdy. |
| Gdzie się zgłaszasz | Do poradni medycyny sportowej, która ma umowę z NFZ na ten zakres. Bez umowy wizyta jest płatna. | Do dowolnego gabinetu, także do poradni NFZ poza kolejnością refundowaną. |
| Kto może orzec bez wizyty w poradni sportowej | Lekarz POZ, w ramach bilansu do 19 roku życia albo z dokumentacji między 19 a 23 rokiem życia. | Tak samo, jeśli lekarz POZ przyjmuje prywatnie i ma Twoją dokumentację. |
| Co dostajesz na koniec | Orzeczenie lekarskie. Wpis do karty lub książeczki zdrowia sportowca robi lekarz na dokumencie, który przynosisz z klubu. | To samo. Forma dokumentu zależy od związku sportowego, nie od źródła finansowania. |
Zmiana, o której warto wiedzieć, jest świeża. Do 16 września 2025 roku po wizytę w poradni medycyny sportowej na NFZ trzeba było mieć skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Ustawa z 5 sierpnia 2025 roku dopisała lekarza medycyny sportowej do ustawowej listy świadczeń bez skierowania i od 17 września 2025 roku umawiasz się bezpośrednio. Przy okazji trafili tam też psycholog i optometrysta. Sporo poradni i komunikatów w sieci pochodzi sprzed tej daty, więc nadal każą przynieść skierowanie.
Cen prywatnych świadomie nie podajemy, bo każda poradnia ustala je sama, a komplet bywa rozbity na osobne pozycje za EKG, laboratorium i samą konsultację. Uśredniona kwota z artykułu w internecie jest w tej sytuacji gorsza niż jej brak. Dzwoniąc, pytaj od razu o cenę całego pakietu do orzeczenia, a nie o cenę wizyty.
Jeśli interesuje Cię szerszy obraz tego, kiedy w ogóle opłaca się iść poza kolejkę, zebraliśmy to na stronie o wizytach prywatnych, a listę specjalistów dostępnych bez skierowania trzymamy aktualną razem ze zmianami ustawy.
07 LEKARZ MEDYCYNY SPORTOWEJ W KATALOGU
Gdzie znaleźć lekarza medycyny sportowej
Poradni medycyny sportowej jest znacznie mniej niż zwykłych poradni specjalistycznych, więc w mniejszym mieście najbliższy gabinet bywa w sąsiednim powiecie. Poniżej miasta z największą liczbą lekarzy tej specjalizacji.
Własną stronę ma 14 miast z co najmniej trzema lekarzami tej specjalizacji, a choć jeden taki lekarz jest w 108 miastach. Pełną listę znajdziesz na stronie specjalizacji medycyna sportowa. Jeżeli dziecko ma mniej niż 19 lat, zanim zaczniesz szukać poradni sportowej, zapytaj własnego lekarza rodzinnego: przy bilansie zdrowia orzeczenie może wystawić od ręki.
08 PYTANIA, KTÓRE LUDZIE WPISUJĄ W WYSZUKIWARKĘ
Karta zdrowia sportowca: najczęstsze pytania
Co to jest karta zdrowia sportowca?
To dokument klubowy albo związkowy, w którym lekarz wpisuje orzeczenie o zdolności do uprawiania danego sportu wraz z datą badania i pieczątką poradni. Przepisy nie narzucają jednego wzoru: kartę albo książeczkę zdrowia sportowca określa polski związek sportowy lub klub, a prawnie wiążące jest samo orzeczenie lekarskie, nie okładka, w której je nosisz.
Kto wystawia kartę zdrowia sportowca?
Orzeczenie wpisuje lekarz specjalista medycyny sportowej, a u zawodników z niepełnosprawnością także lekarz specjalista rehabilitacji medycznej. Do 21 roku życia oraz u zawodników między 21 a 23 rokiem życia może to zrobić również lekarz z certyfikatem kursu wprowadzającego do specjalizacji z medycyny sportowej, a do 19 roku życia także lekarz rodzinny na podstawie bilansu zdrowia.
Ile ważna jest karta zdrowia sportowca?
Rozporządzenie nie określa okresu ważności orzeczenia. Określa cykl badań okresowych: podstawową baterię siedmiu badań powtarza się co 12 miesięcy. Powszechnie powtarzane sześć miesięcy dotyczy wyłącznie trzech badań, wyłącznie u zawodników do ukończenia 16 lat i tylko wtedy, gdy wymaga tego ich stan zdrowia albo specyfika współzawodnictwa. Konkretną datę ważności wpisuje lekarz.
Jakie badania trzeba zrobić do karty zdrowia sportowca?
Badanie wstępne obejmuje siedem pozycji: ogólne badanie lekarskie z oceną uzębienia i ostrości wzroku, badanie ortopedyczne, EKG 12-odprowadzeniowe z opisem, pomiary antropometryczne, morfologię krwi ze wzorem odsetkowym, stężenie glukozy w surowicy oraz badanie ogólne moczu. Płetwonurkowie dochodzi spirometria, a w sportach walki konsultacja neurologiczna.
Czy do lekarza medycyny sportowej potrzebne jest skierowanie?
Nie. Od 17 września 2025 roku lekarz medycyny sportowej jest wymieniony w art. 57 ust. 2 pkt 7a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, czyli na ustawowej liście świadczeń, do których skierowanie nie jest wymagane. Wcześniej skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego było konieczne i starsze komunikaty NFZ nadal tak podają.
Czy badania sportowe dla dzieci są bezpłatne na NFZ?
Tak, dla dzieci i młodzieży do ukończenia 21 lat oraz dla zawodników między 21 a 23 rokiem życia badania sportowo-lekarskie są finansowane ze środków publicznych. Warunkiem jest poradnia, która ma z NFZ umowę na medycynę sportową. Po ukończeniu 23 lat badanie jest odpłatne, a jego cenę ustala każda placówka samodzielnie.
Czy lekarz rodzinny może wystawić orzeczenie do sportu?
Tak, w dwóch przypadkach. Do ukończenia 19 lat orzeka na podstawie profilaktycznego badania lekarskiego, czyli bilansu zdrowia, oraz posiadanej dokumentacji medycznej. Między 19 a 23 rokiem życia orzeka wyłącznie na podstawie dokumentacji. Jeśli uzna, że potrzebny jest szerszy zakres badań, wystawia skierowanie do lekarza medycyny sportowej.
Kiedy trzeba zrobić badanie kontrolne?
Po urazie doznanym podczas uprawiania sportu, w tym po urazie głowy, po zmianach przeciążeniowych, po utracie przytomności oraz po porażce przez nokaut. Badanie kontrolne obejmuje ogólne badanie lekarskie i te badania specjalistyczne, które wynikają ze stanu zdrowia. Nie zastępuje badania okresowego i nie przesuwa jego terminu.
Czy orzeczenie jest potrzebne do zajęć rekreacyjnych?
Obowiązek z ustawy o sporcie dotyczy zawodnika uczestniczącego we współzawodnictwie organizowanym przez polski związek sportowy. Amatorskie bieganie czy siłownia nie wymagają orzeczenia z mocy tego przepisu. Klub, organizator zawodów albo szkoła sportowa mogą jednak żądać dokumentu na podstawie własnego regulaminu i wtedy obowiązuje ta sama procedura.
Gdzie znaleźć lekarza medycyny sportowej dla dziecka?
Poradni medycyny sportowej jest w Polsce znacznie mniej niż zwykłych poradni specjalistycznych, więc w mniejszym mieście najbliższy gabinet bywa w sąsiednim powiecie. W naszym katalogu sprawdzisz lekarzy tej specjalizacji w konkretnym mieście wraz z numerem prawa wykonywania zawodu z rejestru, a jeśli dziecko ma mniej niż 19 lat, szybszą drogą bywa własny lekarz rodzinny.
09 CO DALEJ
Znajdź lekarza, który podpisze kartę
Orzeczeń nie wystawiamy i nie pośredniczymy w ich wystawianiu. Możemy natomiast wskazać lekarza, który przyjmuje w Twoim mieście, wraz z numerem prawa wykonywania zawodu z rejestru.
Lekarz medycyny sportowej
Pełna ścieżka orzeczenia, bez ograniczenia wieku i od 17 września 2025 roku bez skierowania.
Lekarz rodzinny w Twoim mieście
Najkrótsza droga, jeśli dziecko ma mniej niż 19 lat i czeka je bilans zdrowia.
Specjaliści bez skierowania
Aktualna lista poradni, do których zapisujesz się bezpośrednio, wraz z datami zmian ustawy.
Ortopeda
Badanie ortopedyczne jest w komplecie, a po urazie z boiska to on ocenia powrót do treningu.
Kolejki NFZ do specjalistów
Realne terminy oczekiwania w poradniach, liczone z danych sprawozdanych do NFZ.
Badania lekarskie do pracy
Jeśli sport jest Twoim zawodem, obok orzeczenia sportowego stoi osobne orzeczenie o pracy.
Ta strona opisuje formalności wokół orzecznictwa sportowo-lekarskiego i nie jest poradą medyczną. O tym, czy zawodnik może uprawiać dany sport, decyduje wyłącznie lekarz po zbadaniu. Podstawa prawna: art. 37 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie, rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 lipca 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1172, tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 812) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z 27 lutego 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 395) oraz art. 57 ust. 2 pkt 7a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Stan prawny sprawdzony 1 września 2026 r.