Nudności: do jakiego lekarza iść i jakie są przyczyny

Do jakiego lekarza iść z nudnościami?

Z utrzymującymi się nudnościami zacznij od lekarza rodzinnego (internisty), bo objaw jest bardzo niecharakterystyczny i wymaga najpierw szerokiego wywiadu. Lekarz pyta o leki, ciążę, porę występowania objawów, związek z jedzeniem oraz towarzyszące dolegliwości, bada brzuch i zleca podstawowe badania krwi. Dalsze skierowanie zależy od obrazu: gastrolog przy objawach z przewodu pokarmowego, neurolog przy bólach głowy i zawrotach, laryngolog przy zawrotach układowych z ucha, a ginekolog u kobiet w wieku rozrodczym. Nudności po nowym leku omów z lekarzem, który go przepisał.

Jakie są najczęstsze przyczyny nudności?

Najczęstsze przyczyny to infekcje żołądkowo-jelitowe, zatrucia pokarmowe, choroba refluksowa, zapalenie błony śluzowej żołądka i działania niepożądane leków, zwłaszcza antybiotyków, metforminy i leków przeciwbólowych. Częste są też migrena, choroba lokomocyjna i zaburzenia błędnika, w których nudnościom towarzyszą zawroty głowy. U kobiet w wieku rozrodczym zawsze warto rozważyć ciążę. Rzadsze, ale ważne przyczyny to kamica żółciowa, choroby trzustki, cukrzyca, niedoczynność nadnerczy i wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Jakie badania wykonać przy przewlekłych nudnościach?

Podstawą jest morfologia, CRP, elektrolity (sód, potas), glukoza, kreatynina, próby wątrobowe, amylaza lub lipaza oraz TSH. U kobiet wykonuje się test ciążowy. USG jamy brzusznej ocenia pęcherzyk żółciowy, trzustkę, wątrobę i nerki. Przy objawach żołądkowych utrzymujących się mimo leczenia lub przy objawach alarmowych wskazana jest gastroskopia z testem na Helicobacter pylori. Gdy nudnościom towarzyszą zawroty lub bóle głowy, neurolog decyduje o badaniu obrazowym głowy. Przynieś na wizytę listę wszystkich leków i suplementów, bo one bywają jedyną przyczyną.

Kiedy nudności wymagają pilnej pomocy?

Natychmiastowej pomocy wymagają nudności z nagłym, bardzo silnym bólem głowy, ze sztywnością karku i gorączką, z zaburzeniami świadomości albo z niedowładem czy zaburzeniami mowy. Pilnie zgłoś się także przy nudnościach z bólem lub uciskiem w klatce piersiowej i zimnymi potami, bo tak może przebiegać zawał, zwłaszcza u kobiet i osób z cukrzycą. Alarmujące są wymioty z krwią lub treścią jak fusy od kawy oraz nudności z wzdętym brzuchem i zatrzymaniem gazów i stolca. W tych sytuacjach dzwoń pod 112, nie czekaj na wizytę.

Co pomaga na nudności?

Doraźnie pomaga jedzenie małych porcji co dwie do trzech godzin zamiast dużych posiłków, unikanie potraw tłustych, smażonych i mocno pachnących oraz picie chłodnych płynów małymi łykami. Skuteczny i dobrze przebadany jest imbir, na przykład w formie naparu. Przy nudnościach po lekach nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko omów zmianę dawki lub preparatu z lekarzem. Świeże powietrze, pozycja półsiedząca i unikanie nagłych ruchów głową łagodzą nudności pochodzenia błędnikowego. Leki przeciwwymiotne stosuj tylko po konsultacji, bo mogą maskować objaw, który wymaga rozpoznania.

Czy nudności rano zawsze oznaczają ciążę?

Nie, poranne nudności to częsty objaw ciąży, ale nie jedyna ich przyczyna. Rano nudzić może refluks żołądkowo-przełykowy, zapalenie błony śluzowej żołądka, niski poziom cukru, kac, lęk i napięcie przed dniem pracy oraz działanie leków przyjmowanych na noc. U kobiety w wieku rozrodczym z opóźniającą się miesiączką rozsądnie jest po prostu wykonać test ciążowy, bo to najszybsze rozstrzygnięcie. Jeśli test jest ujemny, a nudności utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, umów wizytę u lekarza rodzinnego.