Bolesne miesiączki: do jakiego lekarza iść i jak złagodzić ból

Do jakiego lekarza iść z bolesnymi miesiączkami?

Z bolesnymi miesiączkami idź do ginekologa, bo to on ocenia narząd rodny i ustala, czy ból ma charakter pierwotny, czy wtórny. Podczas wizyty przeprowadza wywiad o nasileniu i momencie pojawiania się bólu, wykonuje badanie oraz USG przezpochwowe, które pokazuje macicę, jajniki i ewentualne torbiele czy mięśniaki. U nastolatek, u których miesiączki bolą od początku i badania są prawidłowe, zwykle chodzi o dysmenorrhea pierwotną. Gdy ból pojawił się lub nasilił po latach spokojnych cykli, ginekolog szuka przyczyny wtórnej i w razie potrzeby kieruje na dalszą diagnostykę.

Jakie są przyczyny bolesnych miesiączek?

Bolesne miesiączki pierwotne wynikają z nadmiaru prostaglandyn, które wywołują silne skurcze macicy i skurcz naczyń, przez co mięsień macicy niedokrwiony boli. Ten typ zaczyna się zwykle w wieku nastoletnim i nie wiąże się z chorobą narządów. Miesiączki wtórne mają konkretną przyczynę: najczęściej endometriozę i adenomiozę, ale też mięśniaki, polipy, torbiele jajników, stan zapalny miednicy mniejszej czy wkładkę wewnątrzmaciczną. Ból wtórny często narasta z wiekiem, dołączają do niego ból przy współżyciu, obfite krwawienia lub plamienia, dlatego każda zmiana charakteru miesiączek zasługuje na kontrolę.

Jak złagodzić ból miesiączkowy?

Najskuteczniej działają niesteroidowe leki przeciwzapalne, na przykład ibuprofen czy naproksen, bo hamują prostaglandyny odpowiedzialne za skurcze. Warto przyjąć je już z początkiem krwawienia, zanim ból się rozkręci, a nie dopiero na szczycie dolegliwości. Ulgę przynoszą też ciepło na podbrzusze, umiarkowany ruch, magnez i ograniczenie kofeiny. U kobiet, które nie planują ciąży, ginekolog może zaproponować dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną, która często wyraźnie zmniejsza ból. Jeśli mimo leków ból nadal uniemożliwia normalne funkcjonowanie, nie zwiększaj dawek na własną rękę, tylko zgłoś to lekarzowi, bo taki ból wymaga diagnostyki przyczyny.

Bolesne miesiączki a endometrioza: jak je odróżnić?

Endometriozę sugeruje ból, który narasta z każdym cyklem, zaczyna się na dzień lub dwa przed krwawieniem, bywa silniejszy niż u rówieśniczek i nie odpuszcza po standardowych lekach. Charakterystyczne są ból przy współżyciu, ból przy oddawaniu stolca lub moczu w czasie miesiączki oraz przewlekły ból miednicy także poza krwawieniem. Sama miesiączka pierwotna zwykle boli tylko w pierwszych jednym, dwóch dniach i dobrze reaguje na leki. Rozpoznanie endometriozy stawia ginekolog na podstawie wywiadu, badania i USG, a niekiedy rezonansu lub laparoskopii, dlatego uporczywy, narastający ból zawsze warto skonsultować.

Kiedy bolesne miesiączki wymagają pilnej wizyty?

Pilnej oceny wymaga ból tak silny, że nie da się przez niego pracować ani spać mimo leków przeciwbólowych, oraz ból, który nagle się zmienił lub gwałtownie narósł. Niepokoją bardzo obfite krwawienia ze skrzepami prowadzące do osłabienia i zawrotów głowy, gorączka z cuchnącymi upławami sugerująca zakażenie, a także ból pojawiający się między miesiączkami. Nagły, jednostronny, bardzo silny ból podbrzusza z omdleniem może oznaczać skręt jajnika lub pęknięcie torbieli i jest stanem naglącym. W takich sytuacjach nie czekaj do planowej wizyty, tylko zgłoś się na ostry dyżur ginekologiczny.

Czy bolesne miesiączki są normalne?

Łagodny, skurczowy ból w pierwszym dniu lub dwóch miesiączki, który ustępuje po lekach i nie przeszkadza w codziennych zajęciach, mieści się w granicach normy i dotyczy większości miesiączkujących kobiet. Nie jest natomiast normą ból, który wyłącza z życia, wymusza nieobecność w pracy czy szkole, wybudza w nocy lub stale się nasila. Kulturowe przekonanie, że miesiączka po prostu musi boleć, sprawia, że kobiety latami zwlekają z diagnostyką endometriozy. Jeśli ból wpływa na twoje życie, zasługuje na wyjaśnienie, a nie na przeczekiwanie.